cross the boundaries

. . όλη η καρδιά του άνθρωπου είναι μια κραυγή

Σκάψε! Τι βλέπεις;

Ανθρώπους και πουλιά, νερά και πέτρες!

Σκάψε ακόμα! Τι βλέπεις;

Ιδέες κι ονείρατα, αστραπές και φαντάσματα.

Σκάψε ακόμα! Τι βλέπεις;

Δε βλέπω τίποτα! Νύχτα βουβή, πηχτή σα θάνατος. Θα ΄ναι ο θάνατος.

Σκάψε ακόμα!

Αχ! Δεν μπορώ να διαπεράσω το σκοτεινό μεσότοιχο! Φωνές γρικώ και κλάματα, φτερά γρικώ στον άλλον όχτο!

Μην κλαις! Μην κλαις! Δεν είναι στον άλλον όχτο! Οι φωνές, τα κλάματα και τα φτερά είναι η καρδιά σου!

Ρωτώ, ξαναρωτώ χτυπώντας το χάος: Ποιος μας φυτεύει στη γης ετούτη χωρίς να μας ζητήσει την άδεια; Ποιος μας ξεριζώνει από τη γης ετούτη χωρίς να μας ζητήσει την άδεια;

Είμαι ένα πλάσμα εφήμερο, αδύναμο, καμωμένο από λάσπη κι ονείρατα. Μα μέσα μου νογώ να στροβιλίζουνται όλες οι δυνάμες του Σύμπαντου.

Θέλω μια στιγμή, προτού με συντρίψουν, ν΄ ανοίξω τα μάτια μου και να τις δω. Αλλο σκοπό δε δίνω στη ζωή μου.

Θέλω να βρω μια δικαιολογία για να ζήσω και να βαστάξω το φοβερό καθημερινό θέαμα της αρρώστιας, της ασκήμιας, της αδικίας και του θανάτου.

Νίκησε το στερνό, τον πιο μεγάλο πειρασμό, την ελπίδα. Τούτο είναι το τρίτο χρέος.

Μέσα στο εφήμερο ραχοκόκαλό μου δυο αιώνια ρέματα ανεβοκατεβαίνουν. Μέσα στα σωθικά μου ένας άντρας και μια γυναίκα αγκαλιάζουνται. Αγαπιούνται και μισούνται, παλεύουν.

Δεν είμαι καλός, δεν είμαι αγνός, δεν είμαι ήσυχος! Αβάσταχτη είναι η ευτυχία κι η δυστυχία μου, είμαι γιομάτος άναρθρες φωνές και σκοτάδι· κυλιούμαι όλο δάκρυα κι αίματα μέσα στη ζεστή τούτη φάτνη της σάρκας μου.

Φοβούμαι να μιλήσω. Στολίζουμαι με ψεύτικα φτερά, φωνάζω, τραγουδώ, κλαίω, για να συμπνίγω την ανήλεη κραυγή της καρδιάς μου.

Δεν είμαι το φως, είμαι η νύχτα· μα μια φλόγα λοχίζει ανάμεσα στα σωθικά μου και με τρώει. Είμαι η νύχτα που την τρώει το φως.

Με κίντυνο, βαρυγκομώντας, τρεκλίζοντας μέσα στο σκοτάδι, πασκίζω να τιναχτώ από τον ύπνο, να σταθώ λίγη ώρα, όσο μπορώ, ορθιος.

Μια μικρή ανυπόταχτη πνοή μάχεται μέσα μου απελπισμένα να νικήσει την ευτυχία, την κούραση και το θάνατο.

Η καρδιά σμίγει ό,τι ο νους χωρίζει, ξεπερνάει την παλαίστρα της ανάγκης και μετουσιώνει το πάλεμα σε αγάπη.

Περιμάζωξε στην καρδιά σου όλες τις τρομάρες, ανασύνθεσε όλες τις λεπτομέρειες. Ένας κύκλος είναι η λύτρωση· κλείσε τον!

Τι θα πει ευτυχία; Να ζει όλες τις δυστυχίες. Τι θα πει φως; Να κοιτάς με αθόλωτο μάτι όλα τα σκοτάδια.

Είμαστε ένα γράμμα ταπεινό, μια συλλαβή, μια λέξη από τη γιγάντια Οδύσσεια. Είμαστε βυθισμένοι σ΄ ένα γιγάντιο τραγούδι και λάμπουμε όπως λάμπουν τα ταπεινά χοχλάδια όσο είναι βυθισμένα στη θάλασσα.

Η ουσία του Θεού μας είναι ο ΑΓΩΝΑΣ. Μέσα στον αγώνα τούτον ξετυλίγουνται και δουλεύουν αιώνια ο πόνος, η χαρά κι η ελπίδα.

Το ανηφόρισμα, ο πόλεμος με το αντίδρομο ρέμα, γεννάει τον πόνο. Μα ο πόνος δεν είναι ο απόλυτος μονάρχης. Η κάθε νίκη, η κάθε προσωρινή ισορρόπηση στο ανηφόρισμα γιομώνει χαρά το κάθε ζωντανό, που αναπνέει, θρέφεται, ερωτεύεται και γεννάει.

Μα μέσα από τη χαρά κι από τον πόνο αναπηδάει αιώνια η ελπίδα να ξεφύγουμε από τον πόνο, να πλατύνουμε τη χαρά.

Η στερνή, η πιο ιερή μορφή της θεωρίας είναι η πράξη.

Ο Έρωτας; Πως αλλιώς να ονοματίσουμε την ορμή που, ως ματιάσει την ύλη, γοητεύεται και θέλει να τυπώσει απάνω της την όψη της; Αντικρίζει το σώμα και θέλει να το περάσει, να σμίξει με την άλλη κρυμμένη στο σώμα τούτο ερωτική κραυγή, να γενούν ένα, να χαθούν, να γίνουν αθάνατες μέσα στο γιο.

Δεν πολεμούμε τα σκοτεινά μας πάθη με νηφάλια, αναιμικιά, ουδέτερη, πάνω από τα πάθη αρετή. Παρά με άλλα σφοδρότερα πάθη.

Αφήνουμε τη θύρα μας ανοιχτή στην αμαρτία. Δε βουλώνουμε τ΄ αυτιά μας να μην ακούσουμε τις Σειρήνες. Δε δενόμαστε από φόβο στο κατάρτι μιας μεγάλης Ιδέας· μήτε παρατούμε το καράβι και χανόμαστε γρικώντας, φιλώντας τίς Σειρήνες.

Παρά εξακολουθούμε την πορεία μας, αρπάζουμε και ρίχνουμε τις Σειρήνες στο καράβι μας και ταξιδεύουν κι αυτές μαζί μας. Τούτη είναι, σύντροφοι, η καινούρια Ασκητική μας!

Να πεθαίνεις κάθε μέρα. Να γεννιέσαι κάθε μέρα. Ν΄ αρνιέσαι ό,τι έχεις κάθε μέρα. Η ανώτατη αρετή δεν εϊναι να ΄σαι ελεύτερος, παρά να μάχεσαι για ελευτερία.

Μην καταδέχεσαι να ρωτάς: "Θα νικήσουμε; Θα νικηθούμε;" Πολέμα!

ΚΑΙ ΤΟ ΕΝΑ ΤΟΥΤΟ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ!
ΤΕΛΟΣ

--Ασκητικη, Νικος Καζαντζακης

Flowers Become Screens

Μονάχα εκείνος λυτρώθηκε από την κόλαση του εγώ του που νιώθει να πεινάει όταν ένα παιδί της ράτσας του δεν έχει να φάει, και να σκιρτάει πασίχαρος όταν ένας άντρας και μια γυναίκα του σογιού του φιλιούνται.

Όλα τούτα είναι μέλη του μεγάλου ορατού κορμιού σου. Πονάς και χαίρεσαι σκορπισμένος ως τα πέρατα της Γης μέσα σε χιλιάδες ομοαίματα κορμιά.

Τρέχουμε. Ξέρουμε πώς τρέχουμε να πεθάνουμε, μα δεν μπορούμε να σταματήσουμε. Τρέχουμε.

Είμαι ένα πλάσμα εφήμερο, αδύναμο, καμωμένο από λάσπη κι ονείρατα. Μα μέσα μου νογώ να στροβιλίζουνται όλες οι δυνάμες του Σύμπαντου.

Θέλω μια στιγμή, προτού με συντρίψουν, ν΄ ανοίξω τα μάτια μου και να τις δω. Αλλο σκοπό δε δίνω στη ζωή μου.

Θέλω να βρω μια δικαιολογία για να ζήσω και να βαστάξω το φοβερό καθημερινό θέαμα της αρρώστιας, της ασκήμιας, της αδικίας και του θανάτου.

Ένα καράβι είναι το σώμα μας και πλέει απάνω σε βαθιογάλαζα νερά. Ποιος είναι ο σκοπός μας; Να ναυαγήσουμε!

Μεσα στους πλαστικους κοσμους μας πορευομαστε την ανηλιαγη αυτη χρονια. Δεν εχει πλεον σημασια τι εισαι και τι νιωθεις. Μπορεις τοσο ευκολα να φτιαξεις μονος σου τον καμβα και να σε τοποθετησεις ομορφα, μεγαλοπρεπα στη θεση του Πρωτου Βιολιου.

Νιωθεις πονο? Οριστε το χαπι για να μην πονας.

Νιωθεις θλιψη? Να το αλλο χαπι της αντι-θλιψης.

Τα χερια σου βαραινουν και αρνεισαι να βγεις απο την κουραση? Το χαπι της αντι-ληθης θα ερθει να σε κρατησει ξυπνιο.

Αισθηματα που δεν τ' αφηνουμε να αναδηθουν. Εκτρωτικα τα σβηνουμε για να φερουμε στη θεση τους τα ψευτικα λουλουδια που θα δειχνουνε πιο ταιριαστα με το περιβαλλον. Τα τριανταφυλλα θα μαραθουν τοσο συντομα. Δεν καταλαβαινουμε πως το νοημα δεν ειναι το εφημερο κοψιμο των κατακοκκινων ροδων, μα να βρουμε την τριανταφυλλια εκεινη που θα μυρισει το μυαλο μας. Κι επειτα να χτισουμε γυρω της το σπιτι μας σε μια αγκαλια.

Φωνες και μαλωματα και τσακωμοι. Απαρχαιωμενα συνθηματα και η συνειδητοποιηση πως το σχεδιο των Ρομποτ-οντων ηδη εχει μπει σε πληρη εφαρμογη. Γεννιομαστε με εναν προσχεδιασμενο σκοπο. Σε εναν κοσμο δαιδαλωδων συμφεροντων. Με την ηθικη ως ανθρωπιστικη εννοια να σκουντουφλαει. Ο ρατσισμος και η αποξενωση. Η μοναξια και τα δακρυα. Αυτο τον πολιτισμο παραδιδουμε στο Αυριο?

Οκνηρα συναισθηματα. Νεοι που δεν ειναι νεοι, αλλα μαθουσαλες γεροι κατω απο το δερμα. Σαν να μην μπορουμε να παραγουμε τποτα καινουργιο.

Ποιος μας επεισε για τουτη τη στειροτητα?

Η αγριοτητα του Ανθρωπου παντοτε υπηρχε, μα ποτε αλλοτε δεν ειχε αυτον τον καθωσπρεπικιστικο μανδυα. Αυτη η ρημαδα υποκρισια. Αυτος ο κουφιος ρατσισμος. Ακομα και μεσα στα ιδια σου εγκατα σαλευουν σιγμες στιγμες οι δυναμεις του Σκοταδιου. Το διττο προσωπο της Υπαρξης μας.

Αγαπαμε, αλλα και μισουμε.

Λεμε αληθεια, μα λεμε και ψεμματα.

Αγκαλιαζουμε, μα και ζηλευουμε.

Δινουμε το χερι, μα και το τραβαμε πισω.

Εγω και οι Αλλοι.

Εγω και Εμεις.

Δεν είμαι καλός, δεν είμαι αγνός, δεν είμαι ήσυχος! Αβάσταχτη είναι η ευτυχία κι η δυστυχία μου, είμαι γιομάτος άναρθρες φωνές και σκοτάδι· κυλιούμαι όλο δάκρυα κι αίματα μέσα στη ζεστή τούτη φάτνη της σάρκας μου.

Φοβούμαι να μιλήσω. Στολίζουμαι με ψεύτικα φτερά, φωνάζω, τραγουδώ, κλαίω, για να συμπνίγω την ανήλεη κραυγή της καρδιάς μου.

Δεν είμαι το φως, είμαι η νύχτα· μα μια φλόγα λοχίζει ανάμεσα στα σωθικά μου και με τρώει. Είμαι η νύχτα που την τρώει το φως.

"Που πάμε; Θα νικήσουμε ποτέ; Προς τι όλη τούτη η μάχη; Σώπα! Οι πολεμιστές ποτέ δε ρωτούνε!"

Τελικα περικλειεσαι στην μοναδικοτητα σου. Ασκητης των μοναχικων σου πεπρωμενων διαλεγεις την πορεια που αντεχεις. Κι υστερα εκεινη που δεν αντεχεις. Και προχωρας παρακατω γιατι δεν μπορεις να κανεις αλλιως. Ο χρονος ειναι σαν τον εγκληματια που σου 'χει κολλημενη την κανη στον κροταφο. Το να καθεσαι ακινητος και να κλαις δεν οφελει. Ο εγκληματιας δεν συγκινειται. Δεν θα φυγει. Τουλαχιστον ακολουθησε το τρελο του σχεδιο. Στο τελος θα την πατησει τη σκανδαλη. Το φιναλε δεν ειναι κατι προτοτυπο. Επαναλαμβανεται αιωνες τωρα. Δεν οφελει να φοβασαι. Κι αν φοβασαι παραμερισε το. Πες "φοβαμαι" και παρε τον πρωτο παρτενερ και βουτα στο χορο.

Ας βουτηξουμε ολοι στο χορο. Μαζι και χωρια. Στροβιλιζομενοι σε σχεση με τους Αλλους και γυρω απο τον προσωπικο μας αξονα την ιδια στιγμη.

Ηταν μια δυσκολη χρονια απο διαφορες αποψεις. Η "χρονια της απωλειας".

--το κειμενο ειναι απο την Ασκητικη του Ν. Καζαντζακη και η φωτογραφια απο τη Galerie Martine Aboucaya